Op TikTok en Instagram is wortelsap momenteel
populair als middel voor een stralende en gezonde huid. Onder de hashtag #skinjuice delen gebruikers video’s waarin een dagelijks glas wortelsap wordt aangeprezen tegen acne en zelfs als een natuurlijke bescherming tegen uv-straling. Volgens dermatologen zit er een kern van waarheid in sommige claims, maar worden de effecten op sociale media flink overdreven.
Wortels bevatten veel bètacaroteen, een pigment uit de groep carotenoïden. Deze stoffen hebben een antioxidatieve werking en kunnen in het lichaam gedeeltelijk worden omgezet in vitamine A. Die vitamine speelt onder meer een rol bij de groei en vernieuwing van huidcellen. Dat betekent echter niet dat het drinken van wortelsap automatisch leidt tot een gezondere huid.
Wie veel bètacaroteen binnenkrijgt, kan daadwerkelijk een verandering van de huidskleur zien. Het pigment kan zich in de huid ophopen, waardoor vooral de handpalmen, voetzolen en het gezicht een gelige of oranje tint kunnen krijgen. Dat verschijnsel is onschuldig en verdwijnt uiteindelijk weer wanneer de inname wordt verminderd.
De verandering in huidskleur moet volgens dermatologen echter niet worden verward met een verbetering van de huid. Er is geen overtuigend bewijs dat dagelijks wortelsap de huidbarrière, hydratatie of collageenproductie zichtbaar verbetert.
Op sociale media wordt wortelsap soms omschreven als een soort natuurlijke of ‘vloeibare retinol’. Die vergelijking gaat volgens dermatologen niet op.
Bètacaroteen kan in het lichaam worden omgezet in vitamine A, maar dat maakt wortelsap nog geen alternatief voor geneesmiddelen op basis van retinoïden. Deze medicijnen worden in gecontroleerde doseringen gebruikt en hebben een aantoonbaar effect op onder meer de talgproductie. Voor wortelsap bestaat geen klinisch bewijs dat het acne effectief behandelt.
Wie last heeft van ernstige acne, doet er daarom beter aan een arts of dermatoloog te raadplegen in plaats van een behandeling te vervangen door een voedingshype.
Carotenoïden hebben eigenschappen die mogelijk bijdragen aan bescherming van cellen tegen schade door vrije radicalen. Dat betekent echter niet dat wortelsap bescherming biedt tegen zonnebrand of uv-schade.
Onderzoek laat volgens de geraadpleegde dermatologen geen overtuigend effect zien waarmee wortelsap als alternatief voor zonnebrandcrème kan worden beschouwd. Wie huidveroudering en uv-schade wil beperken, heeft veel meer aan goede zonbescherming en het vermijden van verbranding.
Wortels eten heeft bovendien enkele voordelen boven het drinken van wortelsap. Bij het persen gaat een groot deel van de vezels verloren. Die vezels dragen bij aan verzadiging, een gelijkmatigere opname van suikers en een goede werking van de darmen.
Een ander punt is dat je met een glas sap gemakkelijk veel meer wortels binnenkrijgt dan wanneer je ze normaal zou eten. Daardoor krijg je ook relatief veel bètacaroteen en natuurlijke suikers in korte tijd binnen.
Een beetje vet bij de maaltijd kan de opname van bètacaroteen verbeteren. Daarvoor is echter geen speciaal mengsel met kokoswater nodig. Ook bijvoorbeeld olijfolie kan hiervoor zorgen.
Wortels passen prima binnen een gezond voedingspatroon, maar het heeft weinig zin om uitsluitend op deze groente te focussen. Ook onder meer zoete aardappel, pompoen, spinazie, boerenkool, rode paprika, tomaat, mango en abrikozen bevatten carotenoïden.
