Geen suiker meer in Sourcy Vitaminwater

Er zit geen suiker meer in Sourcy Vitaminwater. Hiermee geeft de fabrikant gehoor aan een oproep van de Consumentenbond.

De Consumentenbond overhandigde de fabrikant van Vitaminwater een petitie 'Ik heb recht op eerlijke informatie op voedselverpakkingen’, getekend door bijna 25.000 consumenten.

Hema, Aldi en Lidl veranderden toen al de namen van hun vitaminewater. En Sourcy beloofde te gaan kijken naar een naams- of productwijziging.

Na ruim 2 jaar en herhaaldelijk aandringen van de Consumentenbond is de fabrikant eindelijk om: het suiker is vervangen door zoetstoffen.

Misleidende suikerclaims

Claims als ‘zonder geraffineerde suiker’ en ‘geen suiker toegevoegd’ prijken op producten waar wel degelijk suikers in zitten. Hiermee zetten fabrikanten consumenten op het verkeerde been.

Vaak gebruiken ze dan alternatieven, zoals kokosbloesemsuiker, agavestroop, siroop en fruitsap, in plaats van ‘gewone’ suiker uit suikerbieten. Dit lijkt gezonder, maar de suikers in deze zoetmakers hebben hetzelfde effect op het lichaam als ‘gewone’ suiker.

Op de BioToday cranberry-chocolate cookies staat bijvoorbeeld ‘no refined sugars’. Maar de ingrediëntenlijst telt maar liefst 5 soorten suikers: rijststroop, appeldiksap, kokosbloesemsuiker, maismoutstroop en gerstemoutstroop.

De NVWA stelt dat op producten met meer dan 0,5 gram suiker per 100 gram de claim ‘geen geraffineerde suiker’ niet is toegestaan. Fabrikanten die deze claim dan toch gebruiken, overtreden dus de wet.

Fabrikanten zoeken ook de mazen van de wet op. Zo mogen ze de claim ‘zonder toegevoegde suikers’ niet gebruiken als ze suikers of andere ingrediënten toevoegen voor zoetkracht. Hun verweer is dan dat ze deze zoetsmakende stoffen toevoegen voor vulling, voor smaak of als bindmiddel.

Op Kellogg’s Extra ontbijtgranen frambozen, appels en wortels staat bijvoorbeeld ‘zonder toegevoegde suikers’, terwijl er dadelpasta en bananenpuree in zit.  Kellogg’s beweert dat de dadelpasta en bananenpuree nodig zijn om de muesli te binden. In totaal bevat het product 16 gram suikers per 100 gram.

Sandra Molenaar, directeur Consumentenbond: ‘Veel consumenten proberen bewust met suiker om te gaan. Maar fabrikanten maken het hen veel te moeilijk door alle trucs die ze toepassen om hun producten gezonder te laten lijken. Je moet een voedingsexpert zijn om nog te kunnen begrijpen hoe het werkelijk zit. Fabrikanten moeten stoppen met het gebruik van misleidende suikerclaims. De NVWA en het ministerie van VWS moeten erop toezien dat dit snel gebeurt.’

Fabrikanten gebruiken veel meer suiker

Vergelijkbare voedingsmiddelen verschillen onderling enorm in de hoeveelheid toegevoegd suiker, blijkt uit onderzoek van de Consumentenbond. Zo stopt de ene fabrikant 7 suikerklontjes in zijn teriyaki woksaus en de ander maar 1,5. De Consumentenbond vindt dat veel fabrikanten een stuk minder scheutig kunnen zijn en dringt er bij de overheid op aan regie te nemen in het verminderen van suiker.

De Consumentenbond stelde een fictief dagmenu samen van supermarktproducten die op het oog gezond lijken, en vergeleek telkens de hoeveelheid suiker in soortgelijke producten. Daar bleken enorme verschillen in te zitten. Een beker Wienermelange van Aldi bevat 10,5 gram suiker, 2,5 keer zoveel als een soortgelijk product van Jumbo. In een granenreep van Ravensbergen zit 7 gram suiker, terwijl in een vergelijkbare Bolletjereep maar 2 gram suiker zit. Maar de Fairtrade Woksaus Teriyaki spant de kroon met 28 gram suiker per portie, ruim vier keer zoveel als in de Go-Tan Original Teriyaki saus.

De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert een maximum van 50 gram (vrouwen) tot 60 gram (mannen) vrije suikers per dag. Kiezen consumenten bij het onderzochte dagmenu steeds de varianten met de minste suiker, dan zitten ze daar al ruim boven met gemiddeld 67 gram aan toegevoegd suiker. Consumenten die de suikerrijkste varianten kiezen, krijgen maar liefst 160 gram suiker binnen. Dit staat gelijk aan 40 suikerklontjes.

In 2014 sloten de overheid en de industrie het Akkoord Verbetering Productsamenstelling om de hoeveelheid suiker, verzadigd vet en zout in producten te verlagen, maar tot nu toe hebben alleen de groenteconserven- en de zuivelsector plannen ingediend om de gehaltes suiker in de producten omlaag te brengen. Die plannen werden door de onafhankelijke wetenschappelijke adviescommissie als ‘redelijk’, respectievelijk ‘matig ambitieus’ bestempeld. Alle andere sectoren komen al sinds de start van het Akkoord weg met inactiviteit op het gebied van suiker of, zoals bij frisdranken, met een plan dat de verantwoordelijkheid naar consumenten verlegt. Die moeten anders gaan kiezen, in plaats van dat fabrikanten de hoeveelheid suiker verlagen.

Te weinig zout- en suikervermindering

Het RIVM constateert dat er nog steeds te veel suiker en zout in voeding zit en adviseert de overheid om stappen te nemen om daadwerkelijk voortgang te boeken op het gebied van productverbetering van voedingsmiddelen. De Consumentenbond, het Diabetes Fonds, de Hartstichting en de Nierstichting pleiten al lange tijd voor een substantiële verlaging van het suiker-, verzadigd vet- en zoutgehalte in voeding en steunt de aanbevelingen van de Commissie Criteria Productverbetering.

Al sinds de start van het Akkoord Verbetering Productsamenstelling in 2014, een initiatief van de levensmiddelenbranche en de overheid, dringen de Consumentenbond, het Diabetes Fonds, de Hartstichting en de Nierstichting aan op stappen die écht impact kunnen hebben. De gemaakte afspraken zijn te vrijblijvend, te weinig ambitieus en gelden maar voor een beperkt aantal producten.

Consumenten krijgen nu dagelijks gemiddeld 8,7 gram zout binnen en 114 gram suiker; ruim boven de aanbevelingen van de Gezondheidsraad en het Voedingscentrum (voor zout: max. 6 gram per dag, voor suiker: max. 90 gram per dag). Brood, vlees en kaas dragen het meeste bij aan de dagelijkse inname van zout. Via frisdranken, melkproducten, banket en zoetwaren krijgen consumenten de meeste suikers binnen.

Het RIVM berekende wat de huidige afspraken uit het akkoord betekenen voor de dagelijkse zout- en suikerinname eind 2020: de dagelijkse zoutinname kan met 0,4 gram dalen en de suikerinname met 2 gram. Consumenten krijgen dan echter nog steeds veel te veel zout en suiker binnen. Het RIVM berekende ook wat het effect zou zijn van een aanscherping van het akkoord, als het suiker- en zoutgehalte in producten met 10% extra zou moeten dalen. De zoutinname per dag kan dan met 0,7 gram omlaag en de suikerinname met 5 gram. Als de afspraken gaan gelden voor meer productgroepen, kan de dagelijkse zoutinname met bijna 1 gram omlaag en de suikerinname met 9 gram.

Suikertaks heeft effect

De invoering in Groot-Brittannië van belasting op suikerhoudende frisdranken om overgewicht terug te dringen, is een groot succes. Voorafgaand aan de invoering hebben veel frisdrankproducenten de hoeveelheid suiker in hun producten verlaagd. De maatregel werd eerder deze maand van kracht. Hij maakt onderscheid tussen frisdrank met 5 tot 8 gram suiker per 100 milliliter (sinas) en frisdrank die meer suiker bevat (cola, energiedrank). Daardoor is de prijs van frisdranken uit de eerste groep bijna 20 procent per liter omhoog gegaan, die van dranken uit de tweede groep zo'n 25 procent.

Nederlander gelooft dat suiker verslavend is

Nederland behoort tot de top 10 landen als het gaat om suikerconsumptie. 77% van de shoppers gelooft dat suiker (in meer of mindere mate) verslavend is. Toch is men (nog) niet erg kritisch met suiker bezig wanneer zij daadwerkelijk in de supermarkt staan.

Waar de norm 50 gram per dag is (1 suikerklontje weegt 4,4 gram), krijgt de gemiddelde Nederlander gemiddeld 102,4 gram suiker binnen*. Er is steeds meer aandacht voor suiker op de winkelvloer. Toch geeft slechts de helft aan regelmatig of altijd op suiker te letten bij het kopen van voedingsmiddelen en dranken.

Dit blijkt uit GfK onderzoek naar de houding en gedrag van de consument ten aanzien van suiker. 

Calorie-inname en overgewicht zijn de grootste zorgen als het gaat om suikerconsumptie. Hoe mensen naar suiker kijken verschilt per productcategorie. Bij frisdrank is men relatief bewust bezig met suiker en zoetstoffen. Bij ‘zoetigheid’ zoals chocolade candybars, koekjes en ijs let tweederde van de kopers nooit op suiker en accepteert gewoon dat het er in zit. Tandbederf is de grootste zorg bij de categorie snoep.

Men vermindert de suikerconsumptie door gewoonweg minder vaak producten met grote hoeveelheden suiker te kopen. Wanneer de shopper wel kiest voor een zoet product met suiker, lijkt de hoeveelheid suiker geen issue te zijn.

Om kunstmatige zoetstoffen, als alternatief voor suiker, staat de shopper niet te springen. De helft van de shoppers denkt zelfs dat kunstmatige zoetstoffen slecht voor je zijn.

Bijna een derde van de Nederlandse shoppers wil in de toekomst meer op suiker letten. 60% weet echter niet meer wat te geloven over suiker en vindt de informatie over suiker in producten vaak onduidelijk.

Suiker voor water ruilen

Om aandacht te vragen voor de zorgwekkende inname van suiker door kinderen zijn de Wisseltruc Weken van start gegaan. Daarbij kunnen ouders en kinderen zich acht weken lang laten informeren over de hoeveelheid suiker in drinkpakjes. In een speciale Wisseltruck kunnen ze de pakjes die zij vaak drinken, omruilen voor pakjes bronwater met een fruitsmaakje zonder suiker of zoetstoffen.

 De  campagne is een initiatief van mineraalwaterproducent Sourcy. Die wil ouders en kinderen op een laagdrempelige manier laten zien hoeveel suiker in de drinkpakjes voor kinderen zit. Onlangs bleek uit een uitzending van Radar nog eens dat kinderen per jaar hun lichaamsgewicht aan suiker binnenkrijgen. Dat is niet verrassend, want met het drinken van een pakje multifruitsap krijgt een kind al snel vier klontjes suiker binnen. Dat is het maximale aantal gram suiker, namelijk 17, dat een kind tussen de 5 en 10 jaar op een dag binnen mag krijgen. Die hoeveelheid (fruit)suiker in pakjes is voor veel ouders nog onbekend. Daarom trekt Sourcy met de Wisseltruck het land in met de missie: mensen informeren over de hoeveelheid suiker in drinkpakjes. Speciaal voor de campagne ontwikkelde het merk ook de Suikerschijf; een handige draaischijf voor thuis waarmee ouders en kinderen in een handomdraai kunnen zien hoeveel suiker er in de meest gekochte drinkpakjes zit.

Heel Nederland wordt de komende acht weken tijdens de Wisseltruc Weken in de gelegenheid gesteld zich te laten informeren over het suikergehalte van het drinkpakje dat nu in de rugzak van hun kind verdwijnt. Dit drinkpakje kan men in de Wisseltruck omwisselen voor twee pakjes Sourcy Water met een Fruitsmaakje. Sourcy Water met een Fruitsmaakje bevat 99,9% bronwater en 0,1% natuurlijk fruitaroma voor een banaan- of sinaasappelsmaak, en 99,7% bronwater met 0,3% natuurlijk fruitaroma voor een aardbeismaak. Het is bronwater mét een vleugje fruitsmaak en zónder bubbels, suiker, zoetstoffen, E-nummers en zuren die de tanden kunnen aantasten. Sourcy Water met een Fruitsmaakje is daarmee onderscheidend in de markt. Het kan zonder zorgen de hele dag gedronken worden, net als water. Het is daarmee een uitkomst voor ouders die moeite hebben kinderen water te laten drinken omdat hun kind weigert met het veelgehoorde argument dat water ‘vies’ is of ‘saai’ smaakt. Elke smaak heeft zijn eigen figuurtje: Mickey Mouse (aardbei), Donald Duck (banaan) en Pluto (sinaasappel); dat maakt verantwoord drinken ook nog eens leuk.

Van 12 mei tot het begin van de zomervakantie rijdt de Wisseltruck door het land en komt onder andere langs bij de Avondvierdaagse in Utrecht, de Strong Viking Family Run in Amsterdam, de Zeepkistenrace in Apeldoorn, Share a Perfect Day in Hilvarenbeek en het Brakkenfestival in Breda. Vanavond is de Wisseltruc bij de Avondvierdaagse in Houten bij Sportpark de Kruisboog. Wie de Wisseltruck misloopt, maar graag de Suikerschijf thuis ontvangt kan deze aanvragen bij Sourcy.